En Sıcak Konular

Namık Kemal Zeybek
Konuk Yazar-Aygazete
Namık Kemal Zeybek
30 Ağustos 2010

İslamda Tarikat



Mezhep, Tarikat, Cemaat, Camia, gibi kelimeler, basın yayın dünyamızda çok kullanılan, ama sıklıkla da yanlış kullanılan kelimeler. Geçen yazıda mezhep konusunu anlatmıştım. Bugün tarikatı anlatmak istedim. Yandaş olan da karşıt olan da doğru bilsin,doğru kullansın diyerek...
     Tarikat, yol demek, kullanım anlamında ise “Tasavvuf yolu”…
     Tasavvuf İslam’ın batıni yani iç eğitim yöntemi. Tezkiye (arındırma), irfan, ihsan gibi sözler de tasavvuf karşılığıdır.
     Kur-an’ı Kerim’de Bakara Suresi 151.Ayette Allah elçisinin görevleri anlatılır: “Size içinizden bir elçi gönderdik Ayetleri okur, sizi tezkiye eder (arındırır) size Kitab’ı ve Hikmeti öğretir, size bilmediklerinizi öğretir.”
     İşte Ana Kaynakda tasavvufun anlatımı budur.
     Allah Elçisi bir yandan gönderilen ayetleri okur, Kitap’ı, Hikmeti ve bilmediklerimizi öğretirken bir yandan da yakınındakilere ‘arınma’ yöntemlerini öğretiyor ve uygulatıyordu.Öncelikle Ehl-i Beyt’e (Fatıma, Ali, Hasan, Hüseyin) yakın dostlarına ve yeteneklilere…
     Bunlar da, yöntem ayrımını doğrudan Allah Elçisi’nin yaptığı ve insanlara doğalarına göre yöntemle öğrettiği anlatılır. Söz gelimi Ali’ye cehri(sesli)zikir; Ebubekir’e hafi(sessiz) zikir öğretilmiştir. Bu iki din büyüğü de başkalarına kendi yöntemlerini öğretmiş ve günümüze kadar çeşitlenerek tarikatlar doğmuştur.
     Bütün tarikatlarda Ali’ye veya Ebubekir’e kadar ulaşan mürşid (yol gösterici) silsilesi vardır.
     Ali’ye bağlı olanlara “Alevi”, Ebubekir’e bağlı olanlara da “Bekri” denilmiştir. Tarikat silsilesinde ortaya çıkan bazı büyük yol göstericiler dönemlerinin şartlarına veya kendi uygulamalarına göre değişiklik yapmışlar; ya da tarikatı çok yaygınlaştırmışlar ve tarikat onların adıyla anılır olmuştur.
     Söz gelimi Hoca Ahmet Yesevi’ nin  Arslan Baba’dan devraldığı tarikat ondan sonra Yesevilik diye anılmış. Türkiye coğrafyasında Hacı Bektaş Veli’den itibaren de Bektaşilik adını almıştır.
     Yusuf Hemedani’nin halifelerinden Abdulhaluk Gücdüvani tarafından mana aleminde yetiştirilen Bahaaddin-i Buhari’nin döneminde tarikat Nakşibendilik adıyla anılmış; Müceddid-i Elf-i Sani (İkinci bir yılın yenileyicisi) diye anılan Rabbani ile “Müceddiye”Mevlana Halid den sonra da “Halidiye” diye söylendiği olmuştur.
     Mevlana Celaleddin’in bağlı olduğu Kübreviye’nin kurucusu Necmeddin Kübra’dır ama Mevlana’dan sonra zaten Şems’in büyük etkisiyle de değişerek Mevlevilik adını almıştır.
     Kadrililik, Halvetilik, Uşşakilik, Cerrahilik, Rıfailik, Bayramilik, Galibilik gibi adlarla anılan tarikatlar da bu şekilde adlandırılmıştır.
     Adları ne olursa olsun özünde bütün tarikatların amacı aynıdır: İnsanı, Allah’a yakınlaştırmak ve üstün insani niteliklere kavuşturmak…
     Bu yolda, zikir (Allah’ı çok anmak) rabıta (nura ulaşmak için bağlantı) yapmak, nefsi eğitmek için riyazet (nefsin isteklerini yapmamak) gibi uygulamalar vardır.
     Sözün özü, İslam edebiyatında bir oluşuma “tarikat” diyebilmek için tasavvufla ilgili olması gerekir. Dolayısıyla “vahhabilik tarikatı” gibi kullanımlar kökünden yanlıştır.
     Vahhabilik, kabuk Müslümanlığıdır ve tasavvufa karşı, tarikatlara düşmandır.
     Çok kullanılan “nurculuk tarikatı” sözü de yanlıştır. Nurculuk, tarikat değil bir İslami akımdır. Bu akımdan da önce bir cemaat, sonra çeşitli cemaatler ve bir de “camia” doğmuştur.
     Süleymancılık da denilen Süleymanlılık, Kuran-ı Kerimi öğretmek uygulaması esasında doğmuş tasavvuf temelli bir cemaattir ama ananevi anlamda bir tarikat değildir.
     Bu örnekler basın yayın dünyamızda çok geçen yanlışlıklarla ilgilidir. Yanlış kullanımların yaygınlaşmasını önlemek için bir tanım denemesi bu yazı… Yoksa tasavvuf ve tarikatlar kitaplar çapında anlatılabilirdi…
     Diyorum ki bu konularda yazanlar zahmete girip gerçekleri öğrenmeli ve ondan sonra yazmalıdırlar. Kulaktan dolma, yarım yamalak bilgilerle bu işlere dalmak doğru değildir.



Bu yazı 1,345 defa okundu.






Yorumlar

 + Yorum Ekle 
    kapat

    Değerli okuyucumuz,
    Yazdığınız yorumlar editör denetiminden sonra onaylanır ve sitede yayınlanır.
    Yorum yazarken aşağıda maddeler halinde belirtilmiş hususları okumuş, anlamış, kabul etmiş sayılırsınız.
    · Türkiye Cumhuriyeti kanunlarında açıkça suç olarak belirtilmiş konular için suçu ya da suçluyu övücü ifadeler kullanılamayağını,
    · Kişi ya da kurumlar için eleştiri sınırları ötesinde küçük düşürücü ifadeler kullanılamayacağını,
    · Kişi ya da kurumlara karşı tehdit, saldırı ya da tahkir içerikli ifadeler kullanılamayacağını,
    · Kişi veya kurumların telif haklarına konu olan fikir ve/veya sanat eserlerine ait hiçbir içerik yayınlanamayacağını,
    · Kişi veya kurumların ticari sırlarının ifşaı edilemeyeceğini,
    · Genel ahlaka aykırı söz, ifade ya da yakıştırmaların yapılamayacağını,
    · Yasal bir takip durumda, yorum tarih ve saati ile yorumu yazdığım cihaza ait IP numarasının adli makamlara iletileceğini,
    · Yorumumdan kaynaklanan her türlü hukuki sorumluluğun tarafıma ait olduğunu,
    Bu formu gönderdiğimde kabul ediyorum.





    Diğer köşe yazıları

     Tüm Yazılar 
    • 8 Şubat 2011 Mehmet Akif Arnavut mu?
    • 12 Ocak 2011 Nasıl Bir Türkiye?
    • 3 Ocak 2011 Kürt Sorunu mu? Kürtçe Meselesi mi?
    • 19 Aralık 2010 Yüce Kuran ve Çevirileri
    • 5 Aralık 2010 Kalkanın Ardındaki Planlar
    • 24 Kasım 2010 3997 Kitap Okuyan Adam
    • 19 Kasım 2010 Füze Kalkanı mı? Sakın ha!
    • 10 Kasım 2010 İranla Dost Olmayalım mı?
    • 31 Ekim 2010 TÜSİADın Adı Ne Olacak
    • 25 Ekim 2010 Düşünür ne düşünür yazar ne yazar
    • 19 Ekim 2010 Padişahlığı İsteyen Parti
    • 8 Ekim 2010 Maun Suresinin Anlamı
    • 17 Eylül 2010 Milli Birliğe açılalım
    • 30 Ağustos 2010 İslamda Tarikat
    • 25 Ağustos 2010 İslam Düşmanı,İslam Düşmanı değilmiş
    • 22 Ağustos 2010 Atatürk dindar bir insandı
    • 12 Ağustos 2010 Milli İrade ne ister?
    • 5 Ağustos 2010 Hangi Milliyetçilik?
    • 25 Temmuz 2010 Evet mi? Hayır mı?
    • 11 Haziran 2010 Cihat Kültürü ve İslamda Cihat

    Yazarlar

    En Çok Okunan Haberler


    Haber Sistemi altyapısı ile çalışmaktadır.
    6,181 µs