En Sıcak Konular

Yusuf Turan Günaydın

Kağıt Gemi
Yusuf Turan Günaydın
18 Ocak 2009

Yunus Divanına Bir Şerh Başlangıcı: İŞİTİN EY YARENLER



Önce Yunus Divanı ve Risâletü’n-Nushiyye’nin tenkitli metni, Yunus Emre’yle diğer Yunusların birbirine karışan şiirlerinin tefriki ve şimdi de Yunus Divanı’ndan bazı şiirlerin yorumları… Mustafa Tatçı Hocanın Yunus Divanı için sarf ettiği emek, çalışmalarını takip edenlerce malûmdur. Bugün elimizde Yunus Emre’ye ait şiirlerden oluştuğuna şüphe olmayan bir Divan varsa, bunu ona borçluyuz.

Yunus güzel bir Türkçeyle yazmıştır ve hemen herkes sûreta bir bakışla ilâhîlerini anlayıvereceğini sanabilir. Ama perdenin ötesinden yansıttığı hakikatlerin künhüne vâkıf olabilmek o kadar kolay değildir. Yunus, dili özellikli kullanmıştır; Türkçeye âdeta ilâhî bir veçhe kazandırmıştır. Çoğu zaman en basit görünen ifadelerine dahi felsefî bir yoğunluk katmıştır. Bu yoğunluk, muazzam tasavvuf kültürünü Türkçede ifade edişteki başarısından kaynaklanır. Türkçeye geniş yorumlara açık bir muhteva yükleyebilmesi, şüphesiz bir ruh zenginliğinin de işaretidir. Bu zenginliği besleyen gür kaynak ise tasavvuftur.

Dolayısıyla Yunus Divanı’ndaki her şiir genişçe şerh edilebilir. Gerçi bu durum bütün sûfîlerin Divanları için söz konusudur. Nitekim Niyâzî-i Mısrî’nin ve daha birkaç sûfînin divanları bütünüyle şerh edilmiştir.

İşitin Ey Yârenler, Yunus’un menkıbelerini anlatarak başlıyor. Fakat bununla yetinmeyerek “Menâkıpnâmedeki Hakîkat” bölümüyle bir menâkıpnâme çözümlemesi de ihtiva ediyor. Habibe Şimşek’in minyatürleriyle renklenen bu bölüm okuyucuyu şerh bölümüne âdeta hazırlıyor. Bölüm okunduktan sonra şerhlere geçildiğinde, Yunus’un dizelerinde dile gelen hakikatlere nüfuz edebilmek daha bir kolaylaşıyor.

Tatçı Hoca’nın yorumlarında kullandığı yöntem bir tür kendine özgü içedoğuş yöntemidir. Hoca, yorumlarını yer yer bir Yunus takipçisi olan Niyâzî-i Mısrî’nin dizeleriyle de besliyor.

Kitapta şerh edilen şiirler şunlardır:

-Sensiz yola girer ise çârem yok adım atmağa

-Sûretten gel sıfata yolda safâ bulasın

-Bir kişiden sorgıl haber kim manadan haberi var

-Kul pâdişâhsız olmaz pâdişâh kulsuz değül

-İster idim Allah’ı buldum ise ne oldu

-Aşk davâsın kılan kişi hîç anmaya hırs u hevâ

-Gider idim ben yol sıra yavlak uzamış bir ağaç.

Şerh edilen yedi şiir, son devir sûfî şairlerinden Osman Kemâlî Efendinin deyişiyle “Rumûz-i lübb-i Kur’ân metninin tefsîridir Yûnus” gerçeğini yansıtan güzel örneklerdir.

Eserin baskısını yapan H Yayınları’nı da özellikle kutlamak gerekir (1. b., İstanbul 2008, 173 s.). kapak kompozisyonundan sayfa düzenine kadar eser bir zevkiselim örneğidir.

İşitin Ey Yârenler’i bütünlüklü bir ‘Yunus Divanı Şerhi’nin habercisi saymalıyız. Tatçı Hoca, bu çalışmasıyla Yunus’un “Türkçeyi bir aşk ve mânâ dili haline getirdiği” yargısını dillerde tekrarlanıp duran bir söz olmaktan kurtarmış ve mücessem bir hakikat hâline getirmiştir.



Bu yazı 2,315 defa okundu.






Yorumlar

 + Yorum Ekle 
    kapat

    Değerli okuyucumuz,
    Yazdığınız yorumlar editör denetiminden sonra onaylanır ve sitede yayınlanır.
    Yorum yazarken aşağıda maddeler halinde belirtilmiş hususları okumuş, anlamış, kabul etmiş sayılırsınız.
    · Türkiye Cumhuriyeti kanunlarında açıkça suç olarak belirtilmiş konular için suçu ya da suçluyu övücü ifadeler kullanılamayağını,
    · Kişi ya da kurumlar için eleştiri sınırları ötesinde küçük düşürücü ifadeler kullanılamayacağını,
    · Kişi ya da kurumlara karşı tehdit, saldırı ya da tahkir içerikli ifadeler kullanılamayacağını,
    · Kişi veya kurumların telif haklarına konu olan fikir ve/veya sanat eserlerine ait hiçbir içerik yayınlanamayacağını,
    · Kişi veya kurumların ticari sırlarının ifşaı edilemeyeceğini,
    · Genel ahlaka aykırı söz, ifade ya da yakıştırmaların yapılamayacağını,
    · Yasal bir takip durumda, yorum tarih ve saati ile yorumu yazdığım cihaza ait IP numarasının adli makamlara iletileceğini,
    · Yorumumdan kaynaklanan her türlü hukuki sorumluluğun tarafıma ait olduğunu,
    Bu formu gönderdiğimde kabul ediyorum.





    Diğer köşe yazıları

     Tüm Yazılar 
    • 15 Şubat 2009 Ankarada Kaybolmuş Mukaddem Camii
    • 2 Şubat 2009 İyi bir biyografi yazısında bulunması gerekli özellikler
    • 18 Ocak 2009 Yunus Divanına Bir Şerh Başlangıcı: İŞİTİN EY YARENLER
    • 4 Ocak 2009 Bilgisayarlı Matbaacılık Öncesi Taşrada Basılmış Kitaplar III
    • 25 Aralık 2008 Bilgisayarlı Matbaacılık Öncesi Taşrada Basılmış Kitaplar-II
    • 12 Aralık 2008 Bilgisayarlı Matbaacılık Öncesi Taşrada Basılmış Kitaplar-I
    • 2 Aralık 2008 Kosova,Üsküp,Kalkandelen
    • 19 Kasım 2008 Ahmet Hatipoğlu Konseri
    • 23 Ekim 2008 Yakında Bu Köşede

    Yazarlar

    En Çok Okunan Haberler


    Haber Sistemi altyapısı ile çalışmaktadır.
    7,133 µs